İçindekiler
Anonim şirketlerde ortaklık hakkını belgeleyen hisse senetleri mülkiyet ve devir biçimlerine göre temel olarak “nama yazılı” ve “hamiline yazılı” olarak ikiye ayrılır. Şirket ortaklarının kimliğini şeffaf tutmak, aile şirketlerinde yabancı kişilerin ortak olmasını sınırlandırmak ve şirket kontrolünü korumak isteyen kuruluşlar genellikle nama yazılı pay senetlerini tercih eder. Bu makalemizde nama yazılı payların devir şartlarını, yasal gerekliliklerini ve hamiline senetlerden farklarını inceledik.
1. Nama Yazılı Hisse Senedinin Devri Nasıl Yapılır?
Nama yazılı pay senetlerinin devri, hamiline senetler gibi yalnızca elden teslimle gerçekleşmez. TTK Madde 490 uyarınca 3 aşamalı sıkı bir yasal prosedür gerekir:
- Ciro Edilme: Senedin arka yüzüne devir beyanı (ciro) yazılır ve devreden ortak tarafından imzalanır (veya noterden yazılı hisse devir sözleşmesi yapılır).
- Zilyetliğin Devri (Teslim): Fiziki hisse senedi alıcı ortağa fiilen teslim edilir.
- Pay Defterine Kayıt (En Kritik Adım): Devir işlemi şirketin yönetim kuruluna bildirilir. Yönetim kurulu onayı sonrasında devir şirketin resmi Pay Defteri‘ne işlenir. Pay defterine kaydedilmeyen devirler şirkete karşı hüküm ifade etmez; ortak genel kurulda oy kullanamaz ve temettü talep edemez.
2. Nama Yazılı ile Hamiline Yazılı Hisse Senedi Karşılaştırması
🛡️ Bağlam (Devir Sınırlaması): Şirket esas sözleşmesine hüküm konularak nama yazılı payların devri yönetim kurulunun onayına bağlanabilir (TTK Madde 491-493). Şirket haklı sebepler ileri sürerek veya payları gerçek değerinden satın almayı teklif ederek yabancı bir üçüncü kişiye devri engelleyebilir.
3. İlgili Şirketler Hukuku ve Finans Rehberleri
Sermaye piyasası ve şirket payları hakkındaki diğer temel içeriklerimizi inceleyebilirsiniz:
- Bedelli Sermaye Artırımı Nedir? Rüçhan Hakkı ve Hesaplama
- Menkul Kıymet Nedir? Sermaye Piyasası Araçları ve Türleri
- Banka Teminat Mektubu Nedir ve Nasıl Alınır?
Sıkça Sorulan Sorular
Nama yazılı hisse senedi hamilineye dönüştürülebilir mi?
Evet. Şirket genel kurulunda esas sözleşme değişikliği kararı alınarak ve hisse bedellerinin tamamı ödenmiş olmak kaydıyla nama yazılı hisse senetleri hamiline yazılı pay senetlerine dönüştürülebilir.
Nama yazılı hisse senedi zayi olursa (kaybolursa) ne yapılır?
Nama yazılı hisse senedi kaybolduğunda, şirket pay defteri kayıtları esastır. Ortak Asliye Ticaret Mahkemesi’nden zayi belgesi ve iptal kararı alarak şirketten yeni bir nama yazılı hisse senedi basılmasını talep edebilir.