İçindekiler
2026 Hukuki Kılavuz: İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 83 ve Madde 355 çerçevesinde çalışanların maaş ve ücretlerine uygulanan icra kesintileri kesin kanuni sınırlara bağlıdır. İşverenlerin kanuna aykırı kesinti yapması, maaşın 1/4’ünden fazlasının kesilmesi, mükerrer kesintiler veya emekli maaşına konulan haksız blokeler şikayet ve itiraza tabidir. Maaş haczi nasıl kaldırılır, sıra cetveli nasıl işler ve icra müdürlüğüne verilecek itiraz dilekçesi nasıl yazılır? Tüm detayları derledik.
Maaş Haczi Nasıl Başlar ve Yasal Süreç Nasıl İşler?
Bireysel kredi, kredi kartı, senet veya fatura borcunun ödenmemesi üzerine alacaklı taraf icra dairesinde takip başlatır. Borçluya gönderilen ödeme emri (Örnek No: 7) 7 gün içinde itiraz edilmeyerek kesinleştiğinde alacaklı vekili borçlunun SGK kayıtlarını sorgular. SGK’da aktif işyeri tespit edildiğinde icra müdürü işverene Maaş Haciz Müzekkeresi (İİK Madde 355) gönderir.
İşverenin yükümlülükleri kanunla çok net çizilmiştir:
- İşveren, müzekkerenin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç 7 gün içinde icra dairesine cevap vermek zorundadır.
- Cevap yazısında borçlunun şirkette çalışıp çalışmadığı, net maaşı ve daha önce gelmiş başka bir haciz olup olmadığı bildirilmelidir.
- İşveren ilk maaş gününden itibaren yasal kesintiyi yaparak icra dairesinin resmi banka hesabına (emanet hesaba) yatırmakla mükelleftir. Kesintiyi yapmayan veya parayı yatırmayan işveren, borçtan şahsen sorumlu tutulur (İİK Madde 356).
Yasal Kesinti Sınırı: 1/4 (Yüzde 25) Kuralı
İİK Madde 83 uyarınca borçlunun ve ailesinin geçimini temin edebilmesi için maaşın tamamı haczedilemez. Kanun açıkça şu hükmü koymuştur: “Maaş ve ücretlerin haczedilebilecek kısmı dörtte birinden az olamaz; ancak borçlunun haline münasip miktar düşüldükten sonra haciz yapılır.” Uygulamada Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince kesinti oranı net maaşın tam olarak 1/4’üdür (%25).
⚖️ Önceden Feragat Yasağı (Yargıtay İçtihadı):
Borçlu kredi çekerken veya sözleşme imzalarken “Maaşımın tamamının kesilmesine muvafakat ediyorum” şeklinde bir taahhüt vermiş olsa dahi, haciz konulmadan önce verilen bu rızalar kanunen kesin olarak geçersizdir. Borçlu ancak maaşına fiilen haciz konulduktan sonra icra dairesine gidip bizzat kendi rızasıyla kesinti oranını artırabilir.
İkramiye, Fazla Mesai ve Kıdem Tazminatından Ne Kadar Kesilir?
Maaş dışındaki diğer yan ödemelerin haczedilme oranları iş hukuku ve icra hukuku kesişiminde özel kurallara tabidir:
| Gelir / Ödeme Türü | Maksimum Kesinti Oranı | Yasal Dayanak ve Uygulama |
|---|---|---|
| Aylık Net Maaş / Ücret | 1/4 (%25) | İİK md. 83 gereği net tutardan (vergi ve SGK sonrası) 1/4 kesilir. |
| Fazla Mesai ve Prim Ödemeleri | 1/4 (%25) | Ücretin eki niteliğinde olduğu için maaş gibi 1/4 kuralına tabidir. |
| İkramiye (Yıllık / Dönemsel) | Tamamı veya 1/4 | Haciz müzekkeresinde açıkça belirtilmişse Yargıtay uygulamasına göre tamamı kesilebilir. |
| Kıdem ve İhbar Tazminatı | Tamamı (%100) | Tazminat ücret niteliğinde sayılmadığı için borç miktarı kadar tamamı haczedilebilir. |
| Emekli Maaşı (SGK) | %0 (Haczedilemez) | 5510 sayılı Kanun md. 93 uyarınca nafaka ve SGK prim borcu hariç emekli onayı olmadan haczedilemez! |
Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur? (Sıra Cetveli ve Nafaka Önceliği)
Bir çalışanın adına birden fazla banka veya kurumdan icra takibi başlatılmışsa aşağıdaki sıralama kuralları devreye girer:
1. Kural: Sıraya Girme (Aynı Anda Çift Kesinti Yapılamaz!)
İşyerine 2, 3 veya daha fazla maaş haciz müzekkeresi ulaştığında işveren tebliğ tarihine göre dosyaları sıraya koyar. Maaştan yalnızca 1. sıradaki dosya için 1/4 kesinti yapılır. Diğer icra dosyaları sırasını bekler. İlk dosyanın borcu tamamen bitmeden ikinci sıradaki dosyaya kesinti yapılamaz. Eğer işvereniniz acemilik yaparak her iki dosyaya da 1/4 kesip maaşınızın yarısını kesiyorsa, bu işlem kanuna aykırıdır ve derhal icra mahkemesine şikayet edilmelidir.
2. İstisna: Cari Nafaka Borçlarının Rüçhanı (Önceliği)
Nafaka borçları kamu düzeninden sayılır ve diğer tüm icra borçlarından önce gelir. Mahkemece hükmedilen aylık cari nafaka tutarı maaştan öncelikle ve tam olarak kesilir. Nafaka kesildikten sonra kalan maaş tutarından sıradaki diğer icra dosyası için 1/4 kesinti yapılmaya devam edilir.
Maaş Haczi Nasıl Kaldırılır? (3 Etkili Yöntem)
1. Dosya Borcunun Kapatılması ve Felek Yazısı Alınması
Maaş haczini kaldırmanın en temel yolu borcun sona ermesidir. Kesintiler yoluyla veya peşin ödeme yapılarak dosya borcu sıfırlandığında icra müdürlüğü dosya hesabını (kapak hesabı) kapatır ve işverene resmi Haciz Kaldırma Müzekkeresi (Felek Yazısı) gönderir. İşveren bu yazıyı tebliğ aldığı tarihten itibaren kesintiyi anında durdurur (İcra Dosyası Kapatma Rehberi).
2. İcra Hukuk Mahkemesine Şikayet (İİK Madde 16)
Maaşınızdan 1/4’ten fazla kesinti yapılmışsa, emekli maaşınıza muvafakatiniz olmadan haciz konulmuşsa veya borçlu olmadığınız halde maaşınıza kesinti uygulanıyorsa, durumu öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde ilgili İcra Hukuk Mahkemesi’ne “Memur Muamelesini Şikayet” davası açabilirsiniz. Kamu düzenine aykırılıklarda (örneğin emekli maaşı haczi) süre sınırı aranmaksızın her zaman şikayet yapılabilir.
3. Alacaklı Banka veya Avukat ile Anlaşma (Protokol)
Alacaklı vekili ile irtibata geçerek borcu belirli bir indirimle tek seferde veya haricen taksitle ödeme taahhüdü vererek haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Avukat icra dairesine talep açarak maaş haczinden feragat ettiğini bildirdiğinde kesinti sonlanır.
Maaş Haczi Kesintisine İtiraz Dilekçesi Örneği
İşvereninizin kanuna aykırı olarak maaşınızın 1/4’ünden fazla kesinti yapması veya emekli maaşınıza bloke konulması halinde icra müdürlüğüne verebileceğiniz dilekçe taslağı:
DOSYA ESAS NO: 2026/… Esas
BORÇLU: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …)
ADRES: …
ALACAKLI: … A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
KONU: İcra ve İflas Kanunu Madde 83 ve 355 uyarınca kanuni sınırı (1/4 oranını) aşan maaş haczi kesintisinin düzeltilmesi ve fazla kesilen tutarın iadesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Müdürlüğünüzün yukarıda numarası belirtilen dosyasından çalışmakta olduğum … Şirketi’ne maaş haciz müzekkeresi gönderilmiştir.
2. İİK Madde 83 uyarınca çalışanların maaş ve ücretlerinin en fazla 1/4’ü haczedilebilir niteliktedir. Ancak işverenimce yapılan bordro tahakkukunda dosyanız haricinde başka bir icra dosyası daha bulunmasına rağmen / maaşımdan 1/4 sınırının üzerinde (… TL oranında) haksız kesinti yapılmıştır.
3. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince aynı anda birden fazla maaş haczi uygulanamaz ve 1/4 yasal oranı aşılamaz.
NETİCE VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle, işyerime müzekkere yazılarak maaş kesintimin yasal 1/4 sınırına çekilmesini / sıraya konulmasını ve hesaba yatan fazla kesinti tutarlarının tarafıma iadesini saygılarımla arz ve talep ederim. …/2026
Borçlu: Ad Soyad
İmza: …